اجرای چاه ارت | راهنمای کامل برای اجرای چاه ارت روشها، مقررات و نکات کلیدی
راهنمای کامل برای اجرای چاه ارت روشها، مقررات و نکات کلیدی
چاه ارت یکی از اجزای حیاتی در سیستمهای الکتریکی به شمار میآید که به منظور تأمین ایمنی افراد و تجهیزات الکتریکی طراحی شده است. اجرای درست چاه ارت نه تنها از بروز برقگرفتگی جلوگیری میکند، بلکه به افزایش عمر مفید تجهیزات الکتریکی نیز کمک میکند. در این مقاله، به بررسی روشهای اجرای چاه ارت در ساختمانها، مقررات مربوط به چاه ارت و تکنیکهای مختلفی مانند اجرای چاه ارت حلقهای و استفاده از بنتونیت در این فرآیند خواهیم پرداخت.
چاه ارت چیست و چرا به آن احتیاج داریم؟
چاه ارت یک حفره در زمین است که با استفاده از مواد رسانا مانند صفحات مسی و بنتونیت، امکان تخلیه جریانهای اضافی برق را فراهم میکند. این سیستم بهعنوان یک روش ایمن برای هدایت جریانهای نشتی و ولتاژ اضافی به زمین عمل کرده و از بروز آسیبهای جدی به افراد و تجهیزات الکتریکی جلوگیری میکند.
نحوه اجرای چاه ارت ساختمان
اجرای چاه ارت برای هر ساختمان به شرایط خاک و میزان رطوبت بستگی دارد و ممکن است متفاوت باشد. با این حال، بهطور کلی مراحل زیر برای انجام این کار مورد استفاده قرار میگیرد:
- حفر چاه ارت:
- یک چاه به عمق ۴ تا ۸ متر (بسته به شرایط خاک) حفر میشود.
- قطر چاه معمولاً بین ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود.
- در مناطق با خاک خشک، نیاز به حفاری عمیقتر و استفاده از بنتونیت یا مواد کاهنده مقاومت زمین وجود دارد.
- استفاده از صفحه مسی و بنتونیت:
- – یک صفحه مسی با ابعاد ۵۰×۵۰ سانتیمتر یا ۶۰×۶۰ سانتیمتر درون چاه قرار میگیرد.
- – صفحه مسی به یک سیم مسی از طریق جوش احتراقی (کدولد) متصل میشود.
- – اطراف صفحه با بنتونیت و مواد کاهنده پر شده و با آب ترکیب میشود تا مقاومت الکتریکی کاهش یابد.
پر کردن چاه و اجرای اتصالات:
– پس از قرار دادن صفحه مسی و افزودن بنتونیت، چاه با خاک نرم و عاری از سنگریزه پر میشود.
– سیم مسی به جعبه تست چاه ارت متصل شده و در نهایت به تابلو برق ساختمان منتقل میگردد.
نحوه اجرای چاه ارت با بنتونیت
بنتونیت یک ماده معدنی با قابلیت جذب بالای آب است که به کاهش مقاومت زمین کمک میکند. مراحل اجرای چاه ارت با استفاده از بنتونیت به شرح زیر است:
• پس از حفاری چاه، یک لایه بنتونیت در کف آن قرار داده میشود.
• یک صفحه مسی در مرکز چاه نصب شده و فضای اطراف آن با مخلوطی از بنتونیت و آب پر میشود.
• برای افزایش رطوبت و حفظ کارایی چاه، یک لوله پلیکا در داخل چاه نصب میشود تا بهطور دورهای آب به آن اضافه گردد.
اجرای چاه ارت حلقهای
در روش چاه ارت حلقهای، بهجای ایجاد یک چاه عمیق، چندین الکترود مسی بهصورت دایرهای به یکدیگر متصل شده و در زمین قرار میگیرند. این روش برای مناطقی که امکان حفر چاه عمیق وجود ندارد، گزینه مناسبی به شمار میآید.
مراحل اجرای چاه ارت حلقهای:
1. حفر چندین چاه کوچک به عمق ۱.۵ تا ۲ متر در یک دایره
2. قرار دادن الکترودهای مسی در هر چاه و اتصال آنها به یکدیگر با استفاده از تسمه مسی
3. پوشاندن الکترودها با بنتونیت و مواد کاهنده
4. اتصال سیستم حلقهای به تابلو برق ساختمان
این روش به دلیل افزایش تماس الکترودها با خاک، موجب کاهش مقاومت زمین میگردد.
قوانین و استانداردهای اجرایی چاه ارت
اجرای چاه ارت باید بر اساس استانداردهای ملی و بینالمللی صورت گیرد. از جمله مهمترین قوانین مربوط به چاه ارت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
✔ حداقل مقاومت چاه ارت باید کمتر از ۲ اهم باشد.
✔ در مناطق خشک، استفاده از بنتونیت یا مواد کاهنده الزامی است.
✔ تمامی تجهیزات فلزی ساختمان، از جمله لولههای گاز و اسکلت فلزی، باید به سیستم ارت متصل شوند.
✔ سیم مسی مورد استفاده نباید کمتر از ۳۵ میلیمتر مربع باشد.
✔ اتصال سیم به صفحه باید با جوش کدولد انجام شود و استفاده از پیچ و مهره مجاز نیست.
چاه ارت ساده و روش اجرای آن
اگر میخواهید یک چاه ارت ساده را راهاندازی کنید، مراحل زیر را دنبال کنید:
1. حفر چاه به عمق حداقل ۴ متر
2. قرار دادن یک صفحه مسی به ابعاد ۵۰×۵۰ سانتیمتر
3. پر کردن اطراف صفحه با نمک و زغال (در صورتی که از بنتونیت استفاده نشود)
4. کشیدن سیم مسی به تابلو تست ارت
5. اندازهگیری مقاومت چاه ارت با استفاده از ارتسنج و در صورت لزوم، بهبود آن با افزودن مواد کاهنده
خلاصه
اجرای صحیح چاه ارت تأثیر مستقیمی بر ایمنی افراد و تجهیزات دارد. روشهای متعددی برای اجرای چاه ارت وجود دارد که از جمله مهمترین آنها میتوان به اجرای چاه ارت در ساختمان، چاه ارت حلقهای و چاه ارت با بنتونیت اشاره کرد. همچنین، رعایت قوانین مربوط به چاه ارت و استفاده از تجهیزات استاندارد، نقش بسزایی در بهبود عملکرد این سیستم ایفا میکند. با پیادهسازی اصولی چاه ارت، میتوان از وقوع حوادث الکتریکی و آسیبهای ناشی از آن جلوگیری کرد.
مرکز تخصصی بازرسی فنی و اجرای چاه ارت
