آزمون فشار هیدرواستاتیک : روشها و تکنیکهای انجام آن
آزمون فشار هیدرواستاتیک یا همان تست هیدرواستاتیک یکی از مهمترین آزمایشات برای ارزیابی مقاومت و استحکام مخازن، لولهها و تجهیزات مختلف است.
این آزمون بهویژه در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، کشتیسازی و ساخت مخازن بدون درز، کاربرد فراوانی دارد. در این مقاله به بررسی روشهای مختلف آزمون فشار هیدرواستاتیک،
از جمله روشهای واتر جکت و بدون واتر جکت، خواهیم پرداخت و اهمیت هر کدام را توضیح خواهیم داد.
فشار هیدرواستاتیک
آزمون فشار هیدرواستاتیک، که بهطور عمومی به تست هیدرواستاتیک نیز معروف است، فرایندی است که در آن جسم مورد نظر تحت فشار مایع قرار
میگیرد تا بررسی شود آیا دچار نشت یا تغییر شکل میشود یا خیر. این آزمون معمولاً برای ارزیابی کیفیت و مقاومت مخازن بدون درز و دیگر تجهیزات صنعتی در برابر فشار زیاد انجام میگیرد.
روشهای انجام آزمون فشار هیدرواستاتیک
در این آزمون، بسته به نیاز و نوع تجهیزاتی که مورد آزمایش قرار میگیرند، روشهای مختلفی به کار گرفته میشود. دو روش رایج در انجام این آزمون عبارتند از:
-
روش واتر جکت (Water Jet Method)
در این روش، فشار آب یا مایع دیگری به داخل مخزن یا لوله پمپاژ میشود تا فشار داخلی آن بالا رفته و در نهایت مقاومت آن ارزیابی گردد. -
این روش به دلیل استفاده از جریان آب بهعنوان مایع اصلی، به نام “واتر جکت” شناخته میشود. در این حالت، فشار مایع بهطور یکنواخت به تمام قسمتهای مخزن وارد شده و نشتهای احتمالی شناسایی میشود.
-
روش بدون واتر جکت یا انبساط مستقیم (Direct Expansion Method)
در این روش، مخزن یا تجهیز تحت فشار گاز قرار میگیرد که معمولاً بهصورت مستقیم وارد سیستم میشود. این نوع آزمون برای تجهیزاتی که -
امکان استفاده از مایعات بهطور مستقیم در آنها وجود ندارد یا ممکن است خطرات بیشتری در بر داشته باشد، مناسب است. در این روش فشار داخلی
-
بهطور تدریجی افزایش مییابد و هرگونه تغییر شکل یا نشتی به دقت بررسی میشود.
اهمیت استفاده از روشهای مختلف
انتخاب روش مناسب برای انجام آزمون فشار هیدرواستاتیک بستگی به ویژگیهای تجهیزاتی دارد که قرار است آزمایش شوند. برای مثال، مخازن بدون
درز به دلیل طراحی خاص خود، در برابر فشار مقاومت بالایی دارند، اما نیاز به آزمون دقیقتری دارند که بتوانند توانایی تحمل فشار بالا را به درستی نشان دهند.
دستورالعمل بازرسی مخازن تحت فشار
- آزمون واتر جکت معمولاً برای مخازن و تجهیزاتی که بهطور دقیق به اندازهگیری فشار نیاز دارند، مناسبتر است زیرا آب بهعنوان مایع تست میتواند فشار یکنواختتری به سطح وارد کند.
- آزمون بدون واتر جکت یا انبساط مستقیم بیشتر در شرایطی که فشار مایع برای آزمایش امکانپذیر نیست، مورد استفاده قرار میگیرد.
آزمون التراسونیک: گزینه تکمیلی برای ارزیابی بیشتر
آزمون التراسونیک بهعنوان یک روش غیرمخرب برای شناسایی نواقص و ترکها در مخازن و لولهها، مکملی عالی برای آزمون فشار هیدرواستاتیک است.
در این روش از امواج صوتی فراصوت برای تشخیص ترکها، زنگزدگیها و نواقص در دیوارههای تجهیزات استفاده میشود. این آزمون بهویژه در تجهیزاتی
که به دلیل پیچیدگی یا نوع مواد استفاده شده در ساخت آنها، انجام آزمونهای فشار دشوار است، کاربرد زیادی دارد.
آزمون فشار هیدرواستاتیک یک ابزار حیاتی در ارزیابی مقاومت و استحکام مخازن بدون درز و سایر تجهیزات صنعتی است. انتخاب روش مناسب برای انجام این آزمون بسته
به نوع دستگاه و شرایط عملیاتی میتواند تأثیر زیادی در دقت و صحت نتایج داشته باشد. روشهای واتر جکت و بدون واتر جکت از جمله روشهای رایج و مؤثر در این زمینه
هستند که به کمک آنها میتوان بهطور مؤثری فشار هیدرواستاتیک را ارزیابی کرد. همچنین، آزمونهای تکمیلی مانند آزمون التراسونیک نیز میتوانند به شناسایی نواقص داخلی کمک کرده و ارزیابی دقیقتری ارائه دهند.
با استفاده از این روشها، میتوان از کیفیت و ایمنی مخازن و تجهیزات صنعتی اطمینان حاصل کرد و از بروز حوادث و مشکلات جدی جلوگیری نمود.
نتیجه گیری
آزمون فشار هیدرواستاتیک یکی از مهمترین روشهای ارزیابی مقاومت و استحکام تجهیزات صنعتی تحت فشار است. این آزمون بهویژه در صنایعی همچون نفت، گاز، پتروشیمی و کشتیسازی، برای اطمینان از سلامت و ایمنی مخازن، لولهها و تجهیزات حیاتی انجام میشود. در این فرآیند، تجهیز مورد آزمایش تحت فشار یک مایع یا گاز قرار میگیرد تا عملکرد آن در برابر فشارهای بالا بررسی شود. دو روش اصلی انجام این تست شامل روش واتر جکت و روش بدون واتر جکت هستند.
در روش واتر جکت، فشار آب به داخل مخزن وارد میشود که بهواسطه آن میتوان نشتها و تغییرات شکل را شناسایی کرد. این روش برای تجهیزاتی که نیاز به دقت بالا در اندازهگیری فشار دارند، بسیار مناسب است. اما در مواقعی که استفاده از مایعات ممکن نباشد یا ریسکهایی به همراه داشته باشد، از روش بدون واتر جکت یا انبساط مستقیم استفاده میشود. در این روش، فشار بهوسیله گاز اعمال شده و هرگونه تغییر شکل یا نشت مورد بررسی قرار میگیرد.
بهعلاوه، استفاده از آزمونهای تکمیلی مانند آزمون التراسونیک میتواند به شناسایی دقیقتر ترکها و عیوب داخلی کمک کند و نتایج تست فشار هیدرواستاتیک را تکمیل کند. در نهایت، انتخاب روش مناسب بستگی به نوع تجهیز و شرایط محیطی دارد و نقش زیادی در دقت نتایج آزمایش ایفا میکند.
